SOG‘LOM TANDA – SOG‘LOM RUH: HAR BIRIMIZ O‘Z SALOMATLIGIMIZ UCHUN MAS’ULMIZ

Mamlakatimizda sportni rivojlantirish va aholi salomatligini mustahkamlashga qaratilgan islohotlar izchil davom etmoqda. So‘nggi selektor yig‘ilishida ilgari surilgan yangi tashabbuslar esa ushbu jarayonni mutlaqo yangi bosqichga olib chiqishga xizmat qilishi bilan ahamiyatlidir. Ayniqsa, sportni baholash mezonlarining yangilanishi, ya’ni faqat qamrov emas, balki aholining real salomatlik ko‘rsatkichlari asosida baholanishi tizimning samaradorligini oshirishga qaratilgan muhim qadamdir.

Avvallari sport tadbirlarining samarasi ko‘proq qatnashuvchilar soni bilan o‘lchanar edi. Endilikda esa bu yondashuv o‘zgartirilib, insonlarning sog‘lig‘iga ta’siri asosiy mezonga aylantirilmoqda. Bu juda to‘g‘ri qaror, chunki sportning asl maqsadi ham inson salomatligini mustahkamlashdan iborat. Agar sport mashg‘ulotlari natijasida yurak-qon tomir kasalliklari, diabet kabi xastaliklar kamayadigan bo‘lsa, bu nafaqat tibbiyot tizimiga yukni kamaytiradi, balki jamiyatning umumiy farovonligini ham oshiradi.

Shuningdek, har bir viloyatda bittadan tumanda “salomatlik balansi”ni joriy etish tashabbusi ham innovatsion yondashuv sifatida baholanishi mumkin. Bu tizim orqali hududlar kesimida aholining sog‘lom turmush darajasi aniq tahlil qilinadi va zarur chora-tadbirlar belgilab olinadi. Bunday mexanizm nafaqat nazoratni kuchaytiradi, balki hududlar o‘rtasida sog‘lom raqobat muhitini ham shakllantiradi.

Yana bir e’tiborga molik jihat — “sog‘lom hayot volontyorlari” korpusining tashkil etilishidir. Sport bilan faol shug‘ullanuvchi fuqarolarni jalb qilgan holda mahallalarda sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish juda samarali usul hisoblanadi. Chunki oddiy odamlar o‘zlariga o‘xshagan, yaqin muhitdagi insonlardan ko‘proq ta’sirlanadi. Volontyorlarning faoliyati orqali sport madaniyati keng ommaga yetib boradi, bu esa aholining faolligini oshiradi.

Bundan tashqari, eng namunali mahallalarni rag‘batlantirish tizimi ham juda muhim motivatsion omil bo‘lib xizmat qiladi. Sport anjomlari bilan ta’minlash, mukofot pullarini ajratish va trenerlarga qo‘shimcha ustamalar berish orqali tizimda sog‘lom raqobat shakllanadi. Ayniqsa, mahalla raislari va volontyorlarni moddiy rag‘batlantirish ularning mas’uliyatini yanada oshiradi. Natijada, sportni rivojlantirish faqat davlat tashabbusi bo‘lib qolmay, balki jamiyatning umumiy harakatiga aylanadi.

Selektorda kross-fit kabi zamonaviy va infratuzilma talab qilmaydigan sport turiga alohida e’tibor qaratilgani ham dolzarb qaror hisoblanadi. Bugungi kunda bunday intensiv mashg‘ulotlar dunyo miqyosida keng ommalashgan bo‘lib, ularni joriy etish uchun katta xarajat talab etilmaydi. Maktab va texnikumlarda kross-fit to‘garaklarini tashkil etish yoshlarning jismoniy rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Bundan tashqari, ushbu sport turining “Besh tashabbus” tizimiga kiritilishi uning yanada keng yoyilishiga xizmat qiladi.

Shu bilan birga, ushbu tashabbuslarning muvaffaqiyati ularning amaliy ijrosiga bevosita bog‘liq ekanini ham unutmaslik kerak. Agar nazorat mexanizmlari yetarli darajada kuchli bo‘lmasa yoki joylarda mas’uliyat sust bo‘lsa, kutilgan natijalarga erishish qiyinlashadi. Shu sababli, har bir darajadagi rahbar va mutasaddilar ushbu vazifalarni sidqidildan bajarishi zarur.

Xulosa qilib aytganda, sport sohasida ilgari surilgan yangi tashabbuslar aholi salomatligini yaxshilash, yoshlarni sportga keng jalb etish va sog‘lom turmush tarzini ommalashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Bu islohotlar tizimli ravishda amalga oshirilsa, yaqin kelajakda mamlakatimizda nafaqat professional sport, balki ommaviy sport ham yangi bosqichga ko‘tariladi. Eng muhimi, sog‘lom va faol jamiyatni shakllantirish yo‘lida muhim natijalarga erishiladi. 

Buxoro davlat pedagogika instituti prorektori, psixologiya fanlari doktori, professor M.M. Bafayev