BUXORO DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI IQLIM VA ATROF-MUHITGA TA’SIRNI KAMAYTIRISH BO‘YICHA SIYOSAT

1. Umumiy qoidalar

Mazkur siyosat Buxoro davlat pedagogika institutining (keyingi o‘rinlarda – Institut) faoliyati natijasida yuzaga keladigan iqlim va atrof-muhitga salbiy ta’sirlarni kamaytirish, barqaror rivojlanish tamoyillarini joriy etish hamda ekologik mas’uliyatni oshirish maqsadida ishlab chiqilgan.

2. Siyosatning maqsadi

-Institut faoliyatining ekologik izini kamaytirish

-Energiya va resurslardan samarali foydalanishni ta’minlash

-Talabalar va xodimlar o‘rtasida ekologik madaniyatni rivojlantirish

-Milliy va xalqaro ekologik standartlarga moslashish

3. Asosiy tamoyillar

Institut quyidagi tamoyillarga amal qiladi:

Barqarorlik – uzoq muddatli ekologik muvozanatni saqlash,

Mas’uliyat – har bir xodim va talabani ekologik javobgarlikka jalb qilish,

Samaradorlik – energiya va resurslarni tejash,

Innovatsiya – ekologik texnologiyalarni joriy etish,

Ochiqlik – amalga oshirilayotgan ishlar bo‘yicha ochiq axborot yuritish,

4. Ustuvor yo‘nalishlar

a) Energiya samaradorligi

Institut energiya resurslaridan oqilona va samarali foydalanishni ustuvor vazifa sifatida belgilaydi. Shu maqsadda:

-Barcha binolarda elektr energiyasi sarfini muntazam monitoring qilish va tahlil etish yo‘lga qo‘yiladi.

-Yoritish tizimlarini bosqichma-bosqich LED va energiya tejovchi lampalarga almashtirish rejalashtiriladi.

-Issiqlik ta’minoti tizimlarida issiqlik yo‘qotishlarini kamaytirish uchun izolyatsiya choralarini kuchaytirish amalga oshiriladi.

-Zamonaviy energiya tejovchi texnologiyalar (aqlli hisoblagichlar, avtomatik boshqaruv tizimlari) joriy etiladi.

-Muqobil energiya manbalaridan (quyosh panellari va boshqalar) foydalanish imkoniyatlari bosqichma-bosqich o‘rganiladi va amaliyotga tatbiq etiladi.

b) Resurslarni boshqarish

Institut tabiiy va moddiy resurslardan samarali foydalanishni ta’minlashga intiladi:

-Suv sarfini kamaytirish maqsadida suv iste’molini nazorat qilish tizimi joriy etiladi.

-Suv tejovchi texnologiyalar (sensorli kranlar, tomchilatib sug‘orish tizimlari)dan foydalanish kengaytiriladi.

-Hujjat aylanishini maksimal darajada raqamlashtirish orqali qog‘oz sarfi keskin kamaytiriladi.

-Elektron platformalar, LMS tizimlari va raqamli arxivlardan foydalanish rag‘batlantiriladi.

-Moddiy resurslardan (laboratoriya jihozlari, ofis materiallari) samarali va uzoq muddatli foydalanish mexanizmlari ishlab chiqiladi.

c) Chiqindilarni boshqarish

Institut chiqindilarni boshqarishda tizimli yondashuvni qo‘llaydi:

-Hududda chiqindilarni saralash (plastik, qog‘oz, organik chiqindilar) uchun maxsus konteynerlar o‘rnatiladi.

-Chiqindilar hajmini kamaytirish bo‘yicha ichki tartib-qoidalar ishlab chiqiladi.

-Qayta ishlash tashkilotlari bilan hamkorlik aloqalari yo‘lga qo‘yiladi.

-Talabalar va xodimlar uchun chiqindilarni to‘g‘ri ajratish va utilizatsiya qilish bo‘yicha targ‘ibot ishlari olib boriladi.

-Bir martalik plastik mahsulotlardan foydalanishni bosqichma-bosqich qisqartirish choralarini ko‘rish rejalashtiriladi.

d) Yashil hududlar

Institut hududini ekologik barqaror va sog‘lom muhitga aylantirish maqsadida:

-Ko‘kalamzorlashtirish ishlarini kengaytirish, yangi daraxt va butalarni ekish bo‘yicha muntazam dasturlar amalga oshiriladi.

-Mavjud yashil hududlarni saqlash va parvarish qilish uchun agrotexnik tadbirlar tizimli ravishda tashkil etiladi.

-Iqlimga mos, suv kam talab qiladigan o‘simlik turlarini tanlashga ustuvorlik beriladi.

-Talabalar ishtirokida ekologik aksiyalar (“Yashil makon”, daraxt ekish kunlari) muntazam o‘tkaziladi.

-Institut hududida biologik xilma-xillikni saqlash va oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar qo‘llab-quvvatlanadi.

e) Ta’lim va ilmiy faoliyat

-Institut ekologik barqarorlikni ta’lim va ilmiy faoliyatning ajralmas qismi sifatida rivojlantiradi:

-O‘quv dasturlariga ekologiya, iqlim o‘zgarishi va barqaror rivojlanish mavzulari integratsiya qilinadi.

-Talabalarning ekologik savodxonligini oshirishga qaratilgan maxsus kurslar va seminarlar tashkil etiladi.

-Ilmiy tadqiqotlarda ekologik muammolarni hal qilishga yo‘naltirilgan loyihalar qo‘llab-quvvatlanadi.

-Xalqaro va milliy grant dasturlarida ishtirok etish rag‘batlantiriladi.

-Institutda ekologik yo‘nalishdagi ilmiy-amaliy konferensiyalar va tadbirlar o‘tkaziladi.

5. Amalga oshirish mexanizmi

Mazkur siyosatni samarali amalga oshirish uchun quyidagi mexanizmlar joriy etiladi:

-Har bir fakultet va tarkibiy bo‘linma o‘z faoliyati doirasida aniq chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi.

-Institut miqyosida mas’ul koordinatsion bo‘linma (yoki ishchi guruh) tashkil etilib, umumiy boshqaruv va muvofiqlashtirishni amalga oshiradi.

-Energiya, suv va boshqa resurslar sarfi bo‘yicha doimiy monitoring tizimi yo‘lga qo‘yiladi.

-Har chorak va yillik kesimda bajarilgan ishlar bo‘yicha hisobotlar tayyorlanadi.

-Ichki audit va baholash mexanizmlari orqali siyosat ijrosi tahlil qilinadi.

-Zaruratga qarab siyosat va chora-tadbirlar rejasiga o‘zgartirishlar kiritiladi.

6. Kutilayotgan natijalar

Mazkur siyosatni amalga oshirish natijasida:

-Elektr, issiqlik va suv resurslari sarfi optimallashtiriladi va sezilarli darajada kamayadi.

-Chiqindilar hajmi qisqaradi hamda qayta ishlash ulushi ortadi.

-Talabalar va xodimlar orasida ekologik madaniyat va mas’uliyat darajasi oshadi.

-Institut hududida ekologik jihatdan sog‘lom va barqaror muhit shakllanadi.

-Ilmiy va ta’lim faoliyatida ekologik yo‘nalish kuchayadi.

-Institutning milliy va xalqaro reytinglardagi (THE, QS va boshqalar) ko‘rsatkichlari yaxshilanadi.

-Institutning ijtimoiy mas’uliyatli va ekologik barqaror tashkilot sifatidagi imiji mustahkamlanadi.

7. Yakuniy qoidalar

Mazkur siyosat Institut rektori tomonidan tasdiqlangan kundan boshlab kuchga kiradi va barcha tarkibiy bo‘linmalar uchun majburiy hisoblanadi.