ChatGPT’dan foydalanishda qanday ma’lumotlarni kiritmaslik kerak?

ChatGPT matn tayyorlash, murakkab mavzularni tushuntirish va yangi g‘oyalar ishlab chiqishda yordam beradi. Biroq undan foydalanishda topshiriq uchun zarur bo‘lgan ma’lumotni tanlash muhim. OpenAI’ning rasmiy tavsiyalarida ham vazifa uchun kerakli ma’lumot bilangina cheklanish va ortiqcha maxfiy ma’lumotlarni olib tashlash ta’kidlanadi.

Talabalar va o‘qituvchilar quyidagi turdagi ma’lumotlarni yuborishda ayniqsa ehtiyot bo‘lishlari kerak.

1. Parollar va akkauntga kirish kodlari

ChatGPT’ga quyidagilarni yozmang:

• HEMIS, elektron pochta va boshqa tizimlar parollari;

• SMS yoki autentifikator ilovasidan olingan bir martalik tasdiqlash kodlari;

• akkauntni tiklash uchun berilgan zaxira kodlar;

• API kalitlari, maxfiy kriptografik kalitlar va kirish tokenlari.

Texnik muammoni tushuntirish uchun haqiqiy parol yoki kalitni ko‘rsatish shart emas. Ularning o‘rniga [PAROL] yoki [API_KALIT] kabi belgilarni qo‘ying. OpenAI ham parol va qayta ishlatiladigan kirish kalitlarini so‘rovlarga kiritmaslikni tavsiya qiladi.

2. Shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar va ortiqcha shaxsiy ma’lumotlar

Oddiy matn yozdirish yoki maslahat olish uchun pasport nusxasi, ID-karta rasmi, JShShIR, yashash manzili yoki hujjatlarning to‘liq rekvizitlarini yubormang.

Masalan, ariza namunasi kerak bo‘lsa, haqiqiy hujjatingizni yuklash o‘rniga shunday topshiriq bering:

“Talaba nomidan yotoqxonaga joylashish uchun ariza namunasi yozing. Shaxsiy ma’lumotlar o‘rnini bo‘sh qoldiring.”

Tayyor matnga zarur rekvizitlarni keyin o‘zingiz kiriting.

3. Bank va to‘lov ma’lumotlari

Bank kartasining PIN-kodi, CVV/CVC kodi, bank ilovasi paroli va to‘lovni tasdiqlash kodlarini kiritmang. Karta yoki hisobvaraqning to‘liq ma’lumotlarini ham zaruratsiz yubormang.

Stipendiya yoki xarajatlarni rejalashtirish uchun hisobingizning skrinshoti o‘rniga kerakli summalarni umumlashtirib yozishingiz mumkin. Masalan: “Oylik daromadim va asosiy xarajatlarim asosida budjet jadvali tuzing.”

4. Talabalar va xodimlarga oid maxfiy ma’lumotlar

O‘qituvchi yoki xodim ma’lumotni xizmat vazifasi doirasida ko‘rishi uni tashqi AI xizmatiga yuborish uchun avtomatik ruxsat degani emas.

Ruxsatsiz quyidagilarni yuklamang:

• talabalarning ism-sharifi, telefon raqami va manzili ko‘rsatilgan ro‘yxatlar;

• shaxsga bog‘langan baholar, davomat va intizomiy ma’lumotlar;

• tibbiy hujjatlar yoki psixologik maslahat yozuvlari;

• xodimlarning shaxsiy hujjatlari va individual moliyaviy ma’lumotlari.

Tahlil uchun imkon qadar umumlashtirilgan natijalardan foydalaning. Faqat ismni o‘chirish har doim yetarli emas: guruh, aniq sana va noyob holat tavsifi orqali ham shaxsni tanib olish mumkin.

5. Institutning ichki hujjatlari va imtihon materiallari

Ommaga e’lon qilinmagan imtihon savollari, javoblar kaliti, ichki yozishmalar, shartnomalar va xizmat doirasida foydalaniladigan hujjatlarni tegishli ruxsatsiz yubormang.

Institut axborot tizimlarining administrator rekvizitlari, ichki tarmoq sozlamalari yoki aniqlangan zaifliklarning maxfiy tafsilotlarini ham oddiy suhbatga joylashtirmang.

Haqiqiy hujjat o‘rniga uning vazifasini tasvirlang: “Institut uchun axborot xavfsizligi bo‘yicha ichki yo‘riqnoma namunasi tayyorlang.”

6. Ilmiy tadqiqotlarning himoyalanishi kerak bo‘lgan qismlari

Tadqiqot ishtirokchilarining javoblari, suhbat yozuvlari, shaxsiy ma’lumotlar bazasi va hamkorlar bilan kelishuv asosida olingan materiallarni yuklashdan oldin foydalanish shartlarini tekshiring.

Hali chop etilmagan maqola yoki ilmiy ishlanmani yuborishda hammualliflar bilan kelishuv, maxfiylik majburiyatlari va nashr talablarini hisobga oling. AI’dan matn tuzilmasi yoki uslub bo‘yicha yordam olish uchun ko‘pincha maxfiy natijalarni ko‘rsatmaydigan qisqa parcha yetarli bo‘ladi.

7. Fayl va skrinshotlardagi yashirin ma’lumotlar

Yuborishdan oldin faylning barcha qismlarini tekshiring. Skrinshotda boshqa suhbatlar, bildirishnomalar yoki akkaunt ma’lumotlari ko‘rinib qolishi mumkin. Hujjatlarda izohlar, tahrirlar tarixi va muallif haqidagi ma’lumotlar, jadvallarda esa yashirilgan varaqlar bo‘lishi mumkin.

Maxfiy joy ustiga rangli shakl qo‘yish o‘rniga ma’lumotni nusxadan butunlay olib tashlang va yuboriladigan faylni qayta ochib tekshiring.

Maxfiylik sozlamalarini tekshirish

ChatGPT’dagi ma’lumotlarni boshqarish sozlamalarini Settings → Data controls bo‘limidan ko‘rish mumkin. Biroq bu sozlamalar institutning ichki qoidalari yoki ma’lumot egasining ruxsati o‘rnini bosmaydi.

Maxfiy ma’lumot tasodifan yuborilsa

Parol yoki kirish kaliti oshkor bo‘lsa, uni tegishli xizmatda darhol almashtiring yoki bekor qiling. Institutga yoki boshqa shaxsga tegishli ma’lumot yuborilgan bo‘lsa, mas’ul xodimga xabar bering.

Tegishli suhbat va yuklangan fayllarni ko‘rib chiqing. Saqlangan fayl yoki xotira mavjud bo‘lsa, ularni alohida boshqarish talab qilinishi mumkin; suhbatni o‘chirish barcha joydagi nusxalarni avtomatik o‘chiradi deb hisoblamang.

Asosiy qoida: ChatGPT’ga topshiriqni bajarish uchun yetarli bo‘lgan eng kam ma’lumotni bering. Haqiqiy shaxsiy ma’lumotlar o‘rniga namunaviy belgilar, maxfiy hujjatlar o‘rniga esa umumiy tavsiflardan foydalaning.