Antivirus tanlashda nimalarga e’tibor berish kerak?

Kompyuterga antivirus o‘rnatmoqchi bo‘lgan foydalanuvchi turli va’dalarga duch keladi: «eng kuchli himoya», «barcha viruslarni yo‘q qiladi», «kompyuterni bir zumda tezlashtiradi». Ammo dasturning reklamadagi ta’rifi uning amalda qanchalik foydali ekanini ko‘rsatmaydi.

Talaba yoki o‘qituvchi uchun antivirus dars materiallari, ilmiy ishlar va shaxsiy ma’lumotlarni himoyalashga yordam berishi, shu bilan birga kompyuterda ishlashga ortiqcha xalaqit bermasligi kerak. Tanlashda quyidagi jihatlarni hisobga olish foydali.

Avval kompyuteringizdagi mavjud himoyani tekshiring

Yangi antivirus qidirishdan oldin qurilmada qanday himoya vositasi borligini aniqlang. Masalan, Windows’da Microsoft Defender Antivirus, macOS’da esa XProtect kabi ichki himoya vositalari mavjud. Alohida antivirus sotib olish zarurati foydalanish sharoiti va qo‘shimcha imkoniyatlarga bo‘lgan ehtiyojga bog‘liq.

Windows’da Windows Security → Virus & threat protection bo‘limidan qaysi antivirus ishlayotganini va himoya holatini tekshirish mumkin. Institut kompyuterida esa avval texnik mas’ul bilan maslahatlashish kerak: muassasada markazlashgan himoya tizimi qo‘llanayotgan bo‘lishi mumkin.

Reklama va reytingdan ko‘ra sinov natijalariga qarang

Antivirus haqida ma’lumot izlaganda mustaqil laboratoriyalarning sinovlari foydali. Masalan, AV-TEST mahsulotlarni himoya sifati, qurilma ishlashiga ta’siri va foydalanishdagi xatolar, jumladan, xavfsiz fayllarni noto‘g‘ri aniqlash kabi mezonlar asosida baholaydi.

Natijani o‘qishda sinov sanasi, operatsion tizim va mahsulot versiyasiga e’tibor bering. Bir necha yil oldingi yuqori baho hozirgi versiyaning sifatini to‘liq ifodalamaydi. Bitta sinovdagi kichik farq asosida ham shoshilinch xulosa chiqarmang.

Kompyuteringizga mosligini aniqlang

Dastur aynan sizdagi operatsion tizim va uning versiyasini qo‘llab-quvvatlashini tekshiring. Operativ xotira, protsessor va bo‘sh disk joyiga qo‘yilgan talablarni ishlab chiqaruvchining rasmiy sahifasidan o‘qing.

Ayniqsa, eski noutbukda antivirusning ishlash tezligiga ta’siri muhim. Sinov muddati mavjud bo‘lsa, shu davrda odatdagi ishlaringizni bajaring: videodarsga ulaning, taqdimot oching, hujjat tahrirlang. Himoya dasturi kundalik ishlashga qanchalik ta’sir qilayotganini kuzating. Ishlash tezligi antivirus sinovlarida ham alohida baholanadi.

Doimiy himoya va avtomatik yangilanish bo‘lsin

Faqat siz ishga tushirganda tekshiradigan vosita bilan real vaqt rejimida ishlaydigan antivirusning vazifasi farq qiladi. Kundalik himoya uchun ochilayotgan va yuklab olinayotgan fayllarni kuzatish, shubhali obyektlarni bloklash yoki karantinga olish imkoniyatlariga qarang.

Avtomatik yangilanish ham muhim: antivirus yangi tahdidlarni aniqlash uchun muntazam yangilanib turishi kerak. O‘rnatilgandan keyin himoya faol ekanini va yangilanishlar kelayotganini tekshiring.

Bepul va pullik imkoniyatlarni ajratib ko‘ring

Pullik paketda parol menejeri, VPN, ota-ona nazorati yoki boshqa xizmatlar bo‘lishi mumkin. Ularning barchasi sizga kerakmi — avval shuni aniqlang. Narxning yuqoriligi o‘z-o‘zidan yaxshiroq himoya degani emas.

Obuna sotib olayotganda nechta qurilmaga o‘rnatish mumkinligi, birinchi yil narxi, keyingi uzaytirish summasi va avtomatik to‘lov shartlarini o‘qing. Sinov muddati tugaganda qanday to‘lov olinishi va obunani bekor qilish tartibi tushunarli bo‘lsin.

Maxfiylik shartlarini o‘qing

Antivirus qurilmada keng imkoniyatlar bilan ishlaydi. Shuning uchun ishlab chiqaruvchi qanday ma’lumotlarni yig‘ishi, ularni nima maqsadda ishlatishi va bulutli tekshiruvga nimalar yuborilishi mumkinligini aniqlang.

Ilmiy tadqiqotlar, talabalar haqidagi ma’lumotlar yoki xizmat hujjatlari saqlanadigan kompyuterda bu masalaga alohida e’tibor bering. Muassasaga tegishli qurilmada tasdiqlangan himoya vositasidan foydalaning.

Bir vaqtning o‘zida ikkita faol antivirus o‘rnatmang

«Ikkita antivirus kuchliroq himoya qiladi» degan fikr har doim ham to‘g‘ri emas. Real vaqt rejimida ishlaydigan himoya dasturlari bir-biriga xalaqit berishi yoki tizim ishiga ta’sir qilishi mumkin.

Windows’da mos boshqa antivirus o‘rnatilganda Microsoft Defender Antivirus odatda avtomatik ravishda faol himoyadan chiqadi. Dasturlarni almashtirgandan so‘ng qaysi himoya vositasi ishlayotganini tekshiring.

Antivirusni rasmiy manbadan yuklab oling

Brauzerdagi «Kompyuteringizda 27 ta virus topildi» degan reklama orqali himoya dasturi o‘rnatmang. Ishlab chiqaruvchining rasmiy saytini o‘zingiz oching. Noma’lum faollashtirgich yoki «buzilgan» pullik nusxadan foydalanmang.

Antivirus tanlangach, uni yangilang va dastlabki to‘liq tekshiruvni bajaring. Keyin ham tizim yangilanishlari, ehtiyotkor fayl almashish va zaxira nusxalarini saqlashni davom ettiring: antivirus xavfsizlikning muhim qismi, ammo barcha tahdidlarning oldini yolg‘iz o‘zi ololmaydi.