Shubhali topshiriqlar va noma’lum pul o‘tkazmalari: jinoiy sheriklikdan saqlaning

“Faqat kartangizga pul qabul qilib bering”, “ushbu mablag‘ni boshqa hisobga o‘tkazing” yoki “paketni manzilga yetkazsangiz, haq olasiz” kabi takliflar oddiy xizmatdek ko‘rinishi mumkin. Biroq topshiriqning haqiqiy maqsadi yashirilsa, inson o‘zi kutmagan xavfli vaziyatga tushib qolishi mumkin. Ayniqsa, oson daromad va’da qilinib, ortiqcha savol bermaslik talab etilsa, ehtiyotkorlik zarur.

O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksiga ko‘ra, ikki yoki undan ortiq shaxsning qasddan jinoyat sodir etishda birgalashib qatnashishi ishtirokchilik hisoblanadi. Jinoyatga bila turib yordam berish ham javobgarlikka sabab bo‘lishi mumkin. Biroq hisobga noma’lum pul tushganining o‘zi sheriklikni isbotlamaydi: shaxsning xabardorligi, niyati va harakatlari baholanadi.

Topshiriq beruvchining kimligini, ishning mazmunini va pulning manbaini aniqlashtiring. Sir saqlashni talab qilish, yozishmalarni o‘chirishga undash, begona kartalardan foydalanish yoki haqiqiy buyurtmachini yashirish — jiddiy ogohlantiruvchi belgilar. “Hamma shunday qiladi” yoki “javobgarlikni o‘zim olaman” kabi gaplarga tayanib qaror qabul qilmang.

Talabalar va xodimlar qo‘shimcha ish izlayotganda ish beruvchi hamda xizmat shartlarini tekshirishi lozim. Qonuniy topshiriqda bajariladigan vazifa, to‘lov sababi va tomonlarning majburiyatlari tushunarli bo‘lishi kerak. Tushunarsiz hujjatni imzolash yoki mazmuni yashirilgan topshiriqqa rozi bo‘lishdan oldin izoh so‘rang.

Bank kartangiz va hisobvarag‘ingizni begonalarning nazoratiga bermang. Tasdiqlash kodlari, bank ilovasi paroli va elektron imzoni oshkor qilmang. Noma’lum shaxs ko‘rsatmasi bilan pulni naqdlashtirish, boshqa hisobga yuborish yoki kelib chiqishi tushunarsiz buyumlarni yetkazib berishga shoshilmang.

Shubhali operatsiya allaqachon sodir bo‘lgan bo‘lsa, unga oid yozishmalar va to‘lov ma’lumotlarini saqlang. Keyingi o‘tkazmalarni amalga oshirmasdan, bankingizga rasmiy kanal orqali murojaat qiling. Jinoyat alomatlari yoki tahdid mavjud bo‘lsa, huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar bering, zarur bo‘lsa advokat yordamidan foydalaning. Vaziyatni yashirish yoki izlarni o‘chirish o‘rniga, uni qonuniy tartibda hal etishga harakat qiling.