Zo‘ravonlikka guvoh bo‘lsangiz, befarq qolmang: yordam so‘rash muhim

Zo‘ravonlikka guvoh bo‘lgan insonning o‘z vaqtida yordam chaqirishi jabrlanuvchining xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Urish, tahdid qilish yoki majburlashni “ularning shaxsiy ishi” deb e’tiborsiz qoldirish xavfni kuchaytirishi mumkin. Yordam ko‘rsatish har doim jismonan aralashishni anglatmaydi — mas’ul xizmatlarga tezkor xabar berish ham muhim harakatdir.

Avvalo vaziyatning xavfliligini baholang. Qurol, keskin tajovuz yoki bir necha hujumchi mavjud bo‘lsa, yaqinlashish o‘zingiz va jabrlanuvchi uchun qo‘shimcha xavf tug‘dirishi mumkin. Xavfsiz masofadan ichki ishlar organlarining 102 raqamiga qo‘ng‘iroq qiling. Jarohatlangan yoki shoshilinch tibbiy yordamga muhtoj inson bo‘lsa, 103 orqali yordam chaqiring.

Murojaatda aniq manzil, mo‘ljal, nima bo‘layotgani va xavf hali davom etayotganini tushuntiring. Ko‘rgan holatingizni taxmin va boshqalardan eshitgan gaplardan ajratib ayting. Qurol yoki jarohat haqida ma’lumot bo‘lsa, xabar bering. Operatorning savollariga javob berib, ko‘rsatmalariga amal qiling. Atrofdagilardan biri allaqachon yordam chaqirgan deb taxmin qilmang.

Xavfsiz bo‘lsa, qo‘riqlash xodimi yoki boshqa mas’ul kishini jalb qiling. Jabrlanuvchiga xavfsiz joyga o‘tishda yordam taklif eting, ammo uni xavfli hududga qaytishga undamang. Tajovuzkorni quvish, jazolash yoki u bilan tortishishga kirishish vaziyatni og‘irlashtirishi mumkin. Tibbiy yordam kelguncha operator tavsiyalariga amal qiling.

Hodisaning vaqti, joyi va muhim belgilarini eslab qoling. Mavjud foto yoki videoni vakolatli organlarga taqdim etish mumkin, biroq tasvirga olish yordam chaqirishni kechiktirmasligi kerak. Jabrlanuvchining tasviri va shaxsiy ma’lumotlarini ijtimoiy tarmoqlarda tarqatmang. Dalil to‘plash uchun o‘zingizni xavf ostiga qo‘ymang.

Agar jabrlanuvchi bola bo‘lsa, alohida ehtiyotkorlik zarur. Qonunda zo‘ravonlikdan jabrlangan yoki uning xavfi ostidagi bola haqida faktlar aniqlanganda vakolatli organlar va ichki ishlar organlariga darhol xabar berish belgilangan. Xavf ota-ona yoki boshqa yaqin kishidan kelayotgan bo‘lsa, bolani himoyasiz holda o‘sha shaxsga topshirmang, vaziyatni mas’ul xizmatlarga tushuntiring.

Hodisa tugagach ham yordam muhim: jabrlanuvchini ayblamasdan tinglang, tibbiy, huquqiy yoki ruhiy yordamga murojaat qilishini qo‘llab-quvvatlang. Uni yarashishga yoki jim turishga majburlamang. Befarq bo‘lmaslik — vaziyatni xavfsiz baholash, yordam chaqirish va inson qadr-qimmatini hurmat qilishdir.